2. Các đồng cấu liên tục của và các nhóm thương của nó
1. Các đồng cấu liên tục của nhóm vào nhóm
Mọi ánh xạ tuyến tính (xem Chương VI, § i, no. 3) của vào hiển nhiên là một đồng cấu liên tục của nhóm cộng vào nhóm cộng . Ngược lại:
Mệnh đề 1
Mọi đồng cấu liên tục* của nhóm cộng vào nhóm cộng là một ánh xạ tuyến tính của vào .
Chỉ cần chứng minh rằng với mọi và mọi . Lập luận cũng giống như lập luận của Mệnh đề 5 của Chương V, § i, no. 3 nếu ta thay bởi và bởi .
2. Định nghĩa địa phương của một đồng cấu liên tục của vào một nhóm tôpô
Mệnh đề 6 của Chương V, § i, no. 4 có thể được tổng quát hóa cho mọi nhóm .
Mệnh đề 2
Cho* là một hình hộp song song trong chứa ; và cho là một ánh xạ liên tục của vào một nhóm tôpô (viết theo phép nhân) sao cho với mỗi cặp điểm sao cho và . Khi đó tồn tại một đồng cấu liên tục duy nhất của vào mở rộng .
Theo cùng lập luận như trong Mệnh đề 6 của Chương V, § i, no. 4 ta chứng minh rằng đồng cấu mở rộng , nếu tồn tại, là duy nhất. Tiếp theo, nhóm con của , sinh bởi , là giao hoán; vì nếu và là hai điểm bất kỳ của , thì và thuộc , do đó
điều này cho thấy rằng và giao hoán; do đó và cũng vậy, điều này chứng minh mệnh đề.
Cho là vectơ khác không thuộc và tỉ lệ với các vectơ cơ sở của hình hộp song song, và với mỗi chỉ số gọi là đường thẳng đi qua và , nghĩa là tập hợp các điểm khi chạy qua . Gọi là tập hợp mọi sao cho ; khi đó là một khoảng của chứa , và hàm
được xác định và liên tục trên và thỏa mãn quan hệ
khi và đều thuộc . Theo Mệnh đề 6 của Chương V, § 1, no. 4, tồn tại một đồng cấu liên tục của vào mở rộng . Vì là tổng trực tiếp của các nhóm con , ta có thể định nghĩa một đồng cấu của vào nhóm Abel bởi quy tắc trong đó ; là một mở rộng của vì, nếu , mọi thành phần của trên các đường thẳng cũng thuộc , do sự lựa chọn các ; hơn nữa, liên tục trên , vì nó liên tục trên mỗi đường thẳng , và là một hàm tuyến tính của (và do đó liên tục).
Hệ quả 1
Gọi là một lân cận của trong và gọi là một ánh xạ liên tục của vào một nhóm tôpô sao cho
đối với mỗi cặp phần tử sao cho và . Khi đó tồn tại một đồng cấu liên tục duy nhất của vào trùng với tại mọi điểm của một lân cận của .
Lấy là một hộp mở có tâm , được chứa trong , và áp dụng Mệnh đề 2 cho .
Sau này ta sẽ thấy rằng tính chất này của mở rộng đến một lớp lớn hơn các nhóm tôpô, các nhóm "liên thông đơn".
Hệ quả 2
Cho là một đẳng cấu địa phương của với một nhóm tôpô . Khi đó tồn tại một cấu xạ ngặt duy nhất của lên một nhóm con mở của trùng với tại mọi điểm của một lân cận nào đó của .
Gọi là đồng cấu liên tục của vào trùng với tại mọi điểm của một lân cận của ; theo giả thiết, chứa một lân cận của phần tử đơn vị của và do đó (Chương III, § 2, no. 1, Hệ quả của Mệnh đề 4) là một nhóm con mở của ; hơn nữa là một cấu xạ ngặt của lên , theo Chương III, § 2, no. 8, Mệnh đề 24.
Định lý 1
Mọi nhóm liên thông đẳng cấu địa phương với đều đẳng cấu với một nhóm ().
Một đẳng cấu địa phương được chọn thích hợp của với mở rộng thành một cấu xạ ngặt của lên một nhóm con mở của (Mệnh đề 2, Hệ quả 2) và do đó lên chính , vì liên thông. Suy ra đẳng cấu với một nhóm thương của : là rời rạc, nếu không sẽ tồn tại các điểm của tùy ý gần và sao cho , trái với giả thiết rằng là một đẳng cấu địa phương. Vì vậy định lý là một hệ quả của Định lý 1 của § 1, no. 1.
3. Các đồng cấu liên tục của vào
Mệnh đề 3
Mọi đồng cấu liên tục từ vào đều có dạng , trong đó là đồng cấu chính tắc của lên (được đồng nhất với ) và là một ánh xạ tuyến tính từ vào .
Cho là một đồng cấu liên tục từ vào . Ta sẽ chứng minh rằng có một ánh xạ tuyến tính từ vào sao cho các đồng cấu và trùng nhau tại mọi điểm của một lân cận của trong ; khi đó mệnh đề sẽ suy ra từ Hệ quả 1 của Mệnh đề 2 ở no. 2. Bây giờ cho là một lân cận của trong sao cho , hạn chế trên , là một đẳng cấu địa phương của với , và cho là nghịch đảo của , được xác định trên . Vì liên tục, là một lân cận của trong ; ánh xạ
hạn chế trên , là một ánh xạ liên tục từ vào sao cho với mỗi cặp điểm trong sao cho và ; do đó (no. 2, Hệ quả 1 của Mệnh đề 2) ánh xạ này trùng với một đồng cấu liên tục được xác định duy nhất từ vào tại mọi điểm của một lân cận của o trong . Theo Mệnh đề 1 (no. 1) là một ánh xạ tuyến tính từ vào ; do đó với mọi ta có , điều này hoàn thành chứng minh.
Nhận xét
Lập luận tương tự chỉ ra, nói chung hơn, rằng nếu là một cấu xạ ngặt từ vào một nhóm , mà hạn chế của nó trên một lân cận thích hợp của o là một đẳng cấu địa phương của với , thì mọi đồng cấu liên tục từ vào đều có dạng , trong đó là một ánh xạ tuyến tính từ vào .
Trong trường hợp , Mệnh đề 3 cho:
Mệnh đề 4
Nếu là đồng cấu chính tắc của lên , mọi đồng cấu liên tục từ vào đều có dạng trong đó ; và nó là một cấu xạ ngặt từ lên nếu .
4. Các tự đẳng cấu của
Cho là một nhóm con đóng của và cho là đồng cấu chính tắc của lên nhóm thương . Nếu là một đồng cấu liên tục từ vào một nhóm tôpô , thì là một đồng cấu liên tục từ vào tuần hoàn và có một nhóm các chu kỳ chứa ; ngược lại mọi đồng cấu liên tục tuần hoàn từ vào , mà nhóm các chu kỳ chứa , đều có dạng này.
Trong trường hợp , nhóm thương là compact, và do đó mọi đồng cấu liên tục của vào một nhóm tôpô là một cấu xạ ngặt từ vào , với điều kiện là Hausdorff (Chương III, § 2, no. 8, Nhận xét 1); là một cấu xạ ngặt từ vào ; hơn nữa, là một nhóm con compact của , đẳng cấu với một nhóm ().
Đặc biệt, ta thấy rằng đồng cấu liên tục duy nhất từ vào một nhóm là ánh xạ không, vì là nhóm con compact duy nhất của .
Ta áp dụng điều này cho các đồng cấu liên tục của vào một nhóm ; nếu là một đồng cấu như vậy, là đồng cấu chính tắc của lên , thì là một đồng cấu liên tục của vào ; do đó (no. 3, Mệnh đề 3) nếu ký hiệu đồng cấu chính tắc của lên , tồn tại một ánh xạ tuyến tính của vào sao cho . Nếu , là phần tử đơn vị của , do đó ta phải có , nghĩa là, . Ngược lại, nếu là bất kỳ ánh xạ tuyến tính nào của vào thỏa mãn điều kiện này, thì là một đồng cấu liên tục tuần hoàn của vào , mà nhóm các chu kỳ của nó chứa , và do đó xác định một đồng cấu liên tục của vào .
Xét các điều kiện để là một đẳng cấu của lên một nhóm con của . Trước hết, phải là một ánh xạ đơn ánh của vào , nếu không, không gian vectơ con sẽ chứa các điểm tùy ý gần điểm gốc, và tại một điểm như vậy ta sẽ có
Nếu ta áp dụng lập luận này vào trường hợp , ta có mệnh đề sau:
Mệnh đề 5
Mọi đẳng cấu của nhóm tôpô lên một trong các nhóm con của nó là một tự đẳng cấu của thu được bằng cách chuyển qua thương từ một ánh xạ tuyến tính của lên chính nó, ánh xạ này, hạn chế trên , là một tự đẳng cấu của .
Tương đương (§ 1, no. 1), nếu , thì các phải là các số nguyên sao cho . Đặc biệt, với :
Mệnh đề 6
Các đẳng cấu duy nhất của nhóm tôpô lên một trong các nhóm con của nó là ánh xạ đồng nhất và phép đối xứng .
Bài tập
Xem các bài tập cho § 2.