Phụ lục i ánh xạ đa thức và tôpô Zariski
Trong phụ lục này, giả thiết rằng là vô hạn.
1. Tôpô Zariski
Cho V là một không gian vectơ hữu hạn chiều. Ký hiệu là đại số các hàm đa thức trên V nhận giá trị trong Đại số, Ch. IV, §5, no. 10, Đn. 4). Đây là một đại số phân bậc; thành phần bậc 1 của nó là đối ngẫu của V, và đơn ánh từ vào được mở rộng thành một đẳng cấu từ đại số đối xứng lên Đại số, Ch. IV, §5, no. 11, Nhận xét 2).
Nếu là một cơ sở của V, và là một dãy các ẩn, thì ánh xạ từ vào gán cho mọi phần tử của hàm
là một đẳng cấu đại số (Đại số, Ch. IV, §5, no. 10, Hệ quả của Mệnh đề 19).
Mệnh đề 1 00XC
Cho H là tập hợp các đồng cấu đại số từ đến . Với mọi , gọi là đồng cấu từ đến . Khi đó, ánh xạ là một song ánh từ V lên H.
Thật vậy, gọi là tập hợp các đồng cấu đại số từ đến . Ánh xạ rõ ràng là một song ánh từ lên .
Hệ quả 00XD
Với mọi , đặt Ker(). Khi đó ánh xạ là một song ánh từ V lên tập hợp các iđêan của sao cho .
Một tập con F của V được gọi là đóng nếu tồn tại một họ các phần tử của sao cho và với mọi .
Hiển nhiên là và V là đóng, và giao tùy ý của các tập đóng là đóng. Nếu F được xác định bởi sự triệt tiêu của các và bởi sự triệt tiêu của các , thì được xác định bởi sự triệt tiêu của các , và do đó là đóng. Vậy tồn tại một tôpô trên V sao cho các tập đóng đối với tôpô này chính xác là các tập đóng theo nghĩa ở trên. Tôpô này được gọi là tôpô Zariski trên V. Với mọi , ta ký hiệu bởi tập hợp các sao cho ; đó là một tập con mở của V. Hiển nhiên là các lập thành một cơ sở của tôpô Zariski. (Nếu là một trường tôpô, thì tôpô chính tắc của V mịn hơn tôpô Zariski.)
Ánh xạ của Hệ quả của Mệnh đề 1 có thể được coi như một ánh xạ từ V vào phổ nguyên tố Spec(A) của Đại số giao hoán, Chương II, §4, no. 3, Định nghĩa 4). Ngay lập tức thấy rằng tôpô Zariski là ảnh ngược theo của tôpô của Spec(A).
Mệnh đề 2 00XE
Không gian vectơ V, được trang bị tôpô Zariski, là một không gian bất khả quy Noether. Đặc biệt, mọi tập con mở không rỗng của V đều trù mật.
Vì là Noether, Spec(A) là Noether (Đại số giao hoán, Chương II, §4, no. 3, Hệ quả 7 của Mệnh đề 11), và mọi không gian con của một không gian Noether đều là Noether (loc. cit., no. 2, Mệnh đề 8). Với ký hiệu của Hệ quả của Mệnh đề 1, giao của các là , và là một iđêan nguyên tố của ; do đó V là bất khả quy (loc. cit., no. 3, Mệnh đề 14).
2. Các ánh xạ đa thức trội
Cho là các không gian vectơ hữu hạn chiều. Cho là một ánh xạ đa thức từ V vào W (Đại số, Chap. IV, §5, no. 10, Định nghĩa 4). Nếu (loc. cit., Mệnh đề 17). Ánh xạ là một đồng cấu từ vào , được gọi là liên kết với . Hạt nhân của nó gồm các hàm triệt tiêu trên (và do đó cả trên bao đóng của trong tôpô Zariski).
Định nghĩa 1 00XF
Một ánh xạ đa thức được gọi là trội nếu đồng cấu từ vào liên kết với là đơn ánh.
Theo điều đã nói trước đó, là trội khi và chỉ khi trù mật trong W đối với tôpô Zariski.
Mệnh đề 3 00XG
Giả sử rằng đóng đại số. Cho là một ánh xạ đa thức trội. Ảnh qua của mọi tập con mở trù mật của V chứa một tập con mở trù mật của W.
Chỉ cần chứng minh rằng, với mọi phần tử khác không của chứa một tập con mở trù mật của W. Đồng nhất với một đại số con của bằng đồng cấu liên kết với . Tồn tại một phần tử khác không của sao cho mọi đồng cấu không triệt tiêu đều mở rộng thành một đồng cấu không triệt tiêu đại số giao hoán, Chap. V, §3, no. 1, Hệ quả 3 của Định lý 1). Khi đó một như vậy (resp. một như vậy) có thể được đồng nhất với một phần tử của (resp. của ) và nói rằng mở rộng có nghĩa là . Do đó, . Q.E.D.
Cho là một ánh xạ đa thức, và . Ánh xạ từ V đến W là đa thức. Phân tích nó thành một tổng hữu hạn các ánh xạ đa thức thuần nhất:
trong đó là thuần nhất bậc Đại số, Chương IV, §5, no. 10, Mệnh đề 19). Ánh xạ tuyến tính được gọi là ánh xạ tuyến tính tiếp xúc của tại . Ta ký hiệu nó bởi .
Mệnh đề 4 00XH
Cho là một ánh xạ đa thức. Giả sử rằng tồn tại sao cho là toàn ánh. Khi đó là trội.
Áp dụng một phép tịnh tiến trong V và một phép tịnh tiến trong W, ta có thể giả sử rằng và . Khi đó phân tích của thành một tổng các phần tử thuần nhất có thể được viết
với bậc của ,
và ánh xạ tuyến tính là toàn ánh theo giả thiết. Giả sử rằng không trội. Khi đó tồn tại một phần tử khác không của sao cho . Gọi là phân tích của thành các phần tử thuần nhất, với bậc của và . Khi đó
trong đó là một tổng các ánh xạ đa thức thuần nhất bậc . Suy ra . Vì là toàn ánh, nên , mâu thuẫn.
Hệ quả 00XI
Nếu đóng đại số và nếu thỏa mãn các giả thiết của Mệnh đề 4, thì ảnh qua của mọi tập con mở trù mật của V chứa một tập con mở trù mật của W.
Điều này suy ra từ các Mệnh đề 3 và 4.
Bài tập
Ký hiệu V là một không gian vectơ hữu hạn chiều trên .