§ 5. Đại số Banach giao hoán chính quy
Trong mục này, trường cơ sở là .
1. Định nghĩa
Mệnh đề 1 02BV
Cho A là một đại số Banach giao hoán. Các điều kiện sau là tương đương:
(i) tôpô yếu và tôpô Jacobson trên trùng nhau ;
(ii) Với mọi và mọi tập con đóng yếu F của sao cho , tồn tại một sao cho bằng 1 tại và bằng 0 trên F;
(iii) Với mọi tập con compac yếu K và mọi tập con đóng yếu F của sao cho , tồn tại một phần tử sao cho bằng 1 trên K và bằng 0 trên F.
Cho . Nói rằng M đóng đối với tôpô Jacobson có nghĩa là, với mọi - M, tồn tại một sao cho triệt tiêu trên M nhưng không triệt tiêu tại (bổ đề 2 của I, p. 39). Do đó điều kiện (ii) có nghĩa là mọi tập con đóng yếu của đều đóng đối với tôpô Jacobson, điều này chứng tỏ rằng (ii) (i). Hơn nữa (iii) (ii) vì tập con là compac yếu trong . Cuối cùng (i) (iii) theo hệ quả của mệnh đề 15 của I, p. 81.
Định nghĩa 1 02BW
Cho A là một đại số Banach giao hoán. Ta nói nó là chính quy nếu nó thỏa mãn các điều kiện tương đương của Mệnh đề 1.
Nhận xét 02BX
Cho là đại số Banach suy ra từ A bằng phép nối một phần tử đơn vị . Điều kiện (ii) của mệnh đề 1 chứng tỏ rằng nếu là chính quy, thì A là chính quy. Giả sử rằng A là chính quy và hãy chứng minh rằng là chính quy. Xét các tập con F và của rời nhau và đóng yếu (do đó compac yếu) và xây dựng một sao cho triệt tiêu trên F, và bằng 1 trên . Cho là đặc trưng bằng không trên A. Nếu , thì theo điều kiện (iii) của mệnh đề 1 và giả thiết về A, tồn tại một phần tử sao cho triệt tiêu trên F và bằng 1 trên . Nếu , thì ta có ; do đó tồn tại một phần tử sao cho triệt tiêu trên và bằng 1 trên F. Khi đó phần tử của có tính chất cần tìm.
Ví dụ 02BY
Ta xét lại các ví dụ ở n của I, p. 17.
Đại số các hàm liên tục với giá trị phức tiến tới 0 tại vô hạn trên một không gian compac địa phương X (ví dụ 3 của I, p. 17) là chính quy (x. I, p. 36, ví dụ 1).
Đại số các hàm khả vi lần trên (ví dụ 4 của I, p. 18) là chính quy (x. I, p. 36, ví dụ 2).
Nếu G là một nhóm địa phương compac giao hoán và là một độ đo Haar trên G, thì đại số (ví dụ 7 của I, p. 19) là chính quy (x. II, p. 219, hệ quả 2).
Đại số các hàm liên tục trong đĩa và giải tích trong miền trong không là chính quy (x. I, p. 193, bài tập 6).
Mệnh đề 2 02BZ
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy có đơn vị. Cho là một số nguyên và là một phủ mở của . Tồn tại các phần tử của A có tổng bằng 1 sao cho Supp() với .
Hãy chứng minh mệnh đề bằng quy nạp theo . Mệnh đề là đúng nếu . Giả sử rằng và mệnh đề đã được thiết lập đối với .
Tồn tại một phủ mở của sao cho với mọi . Theo giả thiết quy nạp, tồn tại các phần tử sao cho và Supp(), Supp() với . Đặt K = Supp(). Gọi (resp. ) là tập hợp các phần tử của K không thuộc (resp. ). Khi đó và là các tập con compắc rời nhau của K. Vì đại số Banach A là chính quy, do đó tồn tại sao cho trên và trên . Khi đó bằng không trên và trên , nên Supp . Tương tự, bằng không trên - K và trên , nên Supp . Khi đó các phần tử , và thỏa mãn các tính chất của mệnh đề.
Hệ quả 1 02C0
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy có đơn vị, cho I là một iđêan của A và cho là một hàm liên tục. Giả sử rằng, với mọi , tồn tại một phần tử sao cho trong một lân cận của . Khi đó tồn tại một phần tử sao cho .
Vì là compắc, tồn tại một phủ mở hữu hạn của , và các phần tử của I sao cho trên . Theo mệnh đề 2, tồn tại các phần tử của A có tổng bằng 1 sao cho Supp() với mọi . Đặt . Đây là một phần tử của I có tính chất cần có. Thật vậy, giả sử . Với , ta có vì nếu , và nếu . Do đó
Hệ quả 2 02C1
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy, I là một iđêan của A và là một hàm liên tục. Giả sử rằng, với mọi , tồn tại một phần tử sao cho trong một lân cận của . Khi đó tồn tại một phần tử sao cho .
Gọi là đại số Banach thu được từ A bằng phép nối một phần tử đơn vị. Khi đó là chính quy (nhận xét 1), và ; vì vậy chỉ cần áp dụng hệ quả 1 cho và iđêan I.
Nếu I là một iđêan của một đại số Banach giao hoán, nhắc lại (xem I, p. 30) rằng ta ký hiệu bởi V(I) tập hợp các mà hạt nhân chứa I, nói cách khác là tập hợp các mà tại đó mọi hàm đều triệt tiêu với . Đó là một tập con đóng của đối với tôpô Jacobson.
Mệnh đề 3 02C2
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy, I là một iđêan của A và K là một tập con compắc của rời nhau với V(I). Tồn tại một phần tử sao cho với mọi trong K.
Đây là một trường hợp riêng của mệnh đề 15 của I, p. 81 nếu lưu ý rằng tôpô Jacobson trùng với tôpô yếu trên .
2. Tổng hợp điều hoà
Cho A là một đại số Banach giao hoán. Nhắc lại rằng nếu M là một tập con của , ta ký hiệu bởi Υ(M) giao của các hạt nhân của các phần tử của M (xem I, p. 30); đó là một iđêan của A.
Mệnh đề 4 02C3
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy không có căn. Cho F là một tập con đóng của . Tập hợp các iđêan I của A sao cho V(I) = F, có thứ tự theo quan hệ bao hàm, có một phần tử lớn nhất, cụ thể là Υ(F), và một phần tử nhỏ nhất, cụ thể là tập J các sao cho có giá compắc rời nhau với F.
Theo phép dựng, Υ(F) là một iđêan của A sao cho V(Υ(F)) chứa F, và đó là iđêan lớn nhất của A có tính chất này. Vì F là đóng, tồn tại một iđêan I của A sao cho V(I) = F; do đó , suy ra , nên V(Υ(F)) = F. Điều này chứng minh mệnh đề thứ nhất.
Tập J là một iđêan của A và V(J) chứa F. Ta sẽ chứng minh rằng V(J) = F. Giả sử không thuộc F. Gọi U là một lân cận compắc của không gặp F (TG, I, p. 65, hệ quả của mệnh đề 9). Theo mệnh đề (ii) của mệnh đề 1 của I, p. 88, tồn tại sao cho bằng 1 tại và bằng 0 bên ngoài U. Khi đó ta có và vì thế . Điều này cho thấy và do đó V(J) = F.
Cuối cùng, cho I là một iđêan của A sao cho V(I) = F. Ta sẽ chứng minh rằng . Cho và cho C là giá của ; tập con C là một tập con compắc của rời nhau với F. Theo Mệnh đề 3, tồn tại một phần tử sao cho trên C. Khi đó ta có , và do đó vì A không có căn (Mệnh đề 8 của I, p. 38). Do đó, ta có , điều này chứng tỏ rằng .
Hệ quả 1 02C4
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy không có căn. Cho J là tập các sao cho có giá compắc. Giả sử rằng J = A. Khi đó mọi iđêan đóng của A phân biệt với A đều được chứa trong một iđêan cực đại chính quy.
Nếu I là một iđêan đóng của A không được chứa trong iđêan cực đại chính quy nào, thì , do đó (áp dụng Mệnh đề 4 cho F = ), suy ra .
Hệ quả 2 02C5
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy không có căn. Cho . Nếu giá của là compắc và được chứa trong tập các đặc trưng sao cho , thì là một bội của trong A.
Cho I là iđêan của A. Khi đó V(I) là tập các điểm không của . Vì giá F của là compắc và rời nhau với V(I), ta có (áp dụng Mệnh đề 4 cho F).
Định nghĩa 2 02C6
Cho A là một đại số Banach giao hoán.
Cho I là một iđêan của A, và . Ta nói rằng thuộc I trong một lân cận của nếu tồn tại một phần tử sao cho và trùng nhau trong một lân cận của .
Ta nói rằng A thỏa mãn điều kiện Ditkin nếu, với mọi và mọi sao cho triệt tiêu tại , tồn tại một dãy trong A sao cho lim và sao cho mỗi đều triệt tiêu trong một lân cận của .
Nhận xét 02C7
Cho A là một đại số Banach giao hoán.
1) Nếu sao cho triệt tiêu trong một lân cận của , thì thuộc I trong một lân cận của .
2) Nếu thuộc I trong một lân cận của và là một phần tử tùy ý, thì thuộc I trong một lân cận của .
3) Tập các sao cho thuộc I trong một lân cận của là mở trong .
4) Giả sử rằng A là chính quy và không có căn. Nếu thuộc I trong một lân cận của đối với mọi , thì thuộc I (Hệ quả 2 của I, p. 91 áp dụng cho hàm và Mệnh đề 8 của I, p. 38).
5) Giả sử rằng A là chính quy. Gọi I là một iđêan của A và là một phần tử của sao cho . Khi đó mọi phần tử của A đều thuộc I trong một lân cận của . Thật vậy, theo Định nghĩa 1 của I, p. 89, tồn tại một sao cho bằng 1 trong một lân cận của , và bằng 0 trong một lân cận của V(I). Giá của là compact và do đó ta có (Mệnh đề 4 áp dụng cho V(I)), vì thế , và trong một lân cận của .
Nhắc lại rằng một không gian con K của một không gian tôpô X được gọi là hoàn hảo nếu nó đóng và không có điểm cô lập nào (TG, I, p. 8).
Bổ đề 1 02C8
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy không có căn, thỏa mãn điều kiện Ditkin. Gọi I là một iđêan đóng của A và là một phần tử của Υ(V(I)). Gọi K là tập hợp các sao cho không thuộc I trong một lân cận của . Khi đó tập hợp K là một tập con hoàn hảo của .
Gọi G là phần bù của K trong . Tập hợp G là mở trong (Nhận xét 3), do đó K là đóng.
Ta lập luận bằng phản chứng, và giả sử rằng K có một điểm cô lập . Gọi U là một lân cận của sao cho U . Vì không thuộc I trong một lân cận của , Nhận xét 5 cho thấy rằng . Đặc biệt, ta có vì .
Ta sẽ chỉ ra rằng tồn tại một phần tử của A thuộc I trong một lân cận của mọi điểm của , không thuộc I trong một lân cận của , và sao cho .
Trước hết giả sử rằng sự tồn tại của một phần tử như vậy đã được chứng minh. Vì A thỏa mãn điều kiện Ditkin, khi đó tồn tại một dãy trong A sao cho tiến tới và sao cho mỗi đều triệt tiêu trong một lân cận của . Với mọi , phần tử khi đó thuộc I trong một lân cận của mọi điểm của (Nhận xét 1 và 2) và do đó (Nhận xét 4). Vì I là đóng, suy ra rằng , điều này mâu thuẫn với việc không thuộc I trong một lân cận của .
Còn phải chứng minh sự tồn tại của . Nếu , theo mệnh đề (iii) của Mệnh đề 1 của I, p. 88, tồn tại một sao cho bằng 1 trong một lân cận của và bằng 0 trong một lân cận của - U. Đặt . Vì thuộc I trong một lân cận của với mọi , điều tương tự cũng đúng với . Hơn nữa, nếu - U, thì triệt tiêu trong một lân cận của . Do đó (Nhận xét 5) phần tử thuộc I trong một lân cận của mọi . Vì trùng với trong một lân cận của , việc thuộc K kéo theo rằng không thuộc I trong một lân cận của . Cuối cùng, ta có .
Nếu , tương tự cũng tồn tại một phần tử sao cho bằng không trong một lân cận của và bằng 1 trong một lân cận của - U; như trên, suy ra rằng phần tử thuộc I trong một lân cận của mọi , rằng nó không thuộc I trong một lân cận của , và rằng .
Bổ đề 2 02C9
Cho X là một không gian tôpô. Cho F và D là hai không gian con rời nhau của X sao cho F đóng và D rời rạc. Nếu F không chứa không gian con hoàn hảo khác rỗng nào, thì điều tương tự cũng đúng đối với .
Thật vậy, giả sử K là một không gian con hoàn hảo khác rỗng của . Cho là một điểm của K. Nếu thuộc D, thì nó cô lập trong D, do đó cũng cô lập trong vì F đóng. Vậy nên cô lập trong K, điều này mâu thuẫn với các giả thiết.
Mệnh đề 5 02CA
Cho A là một đại số Banach giao hoán chính quy không có căn, thỏa mãn điều kiện Ditkin. Cho I là một iđêan đóng của A sao cho biên F của V(I) không chứa tập hoàn hảo khác rỗng nào. Khi đó I = Υ(V(I)), nghĩa là I là tập hợp các sao cho triệt tiêu trên V(I). Đặc biệt, nếu V(I) thu về một điểm , thì ta có I = Ker( ).
Ta có . Bây giờ lấy . Gọi G là tập hợp các đặc trưng sao cho thuộc I trong một lân cận của . Nó là mở và phần bù của nó K là hoàn hảo (Bổ đề 1). Vì bằng không trên V(I), tập hợp G chứa phần trong của (Nhận xét 1). Nó cũng chứa - V(I) theo Nhận xét 5. Do đó - G được chứa trong biên của . Ta có . Vậy nên giả thiết kéo theo rằng không chứa tập hoàn hảo khác rỗng nào (Bổ đề 2). Do đó từ Bổ đề 1 suy ra tập hoàn hảo K là rỗng. Vì thế thuộc I trong một lân cận của mọi , nghĩa là (Nhận xét 4). Vậy I, điều này kết thúc chứng minh.
Bài tập
Trong các bài tập dưới đây, mọi đại số được xét đều trên .
Xem các bài tập của § 5.